Dalilin karuwar basussukan da ake bin Nijeriya
Kadan dafa Cikin dalilan karuwar basussukan da ake bin Nijeriya

Hausawa na cewa bashi hanji ne yana cikin kowa, kuma da alama hanjin da ke cikin Nijeriya na ƙara yawa har ma yana kokarin sa ta ƙaton ciki, kamar yadda sababbin alkaluma na Ofishin da ke Kula da Bashi na Nijeriya (DMO) suka nuna.
Alkaluman, da hukumar ta wallafa a ranar Litinin sun nuna cewa bashin da ake bin Nijeriya ya zarta naira tiriliyan uku a cikin watanni hudu wato daga watan Maris zuwa Yunin 2025, inda bashin ya tashi daga naira tiriliyan ɗari da arba’in da tara da ɗigo 39, ya koma naira tiriliyan ɗari da hamsin da biyu da ɗigo 40.
Rahoton ya ce gwamnatin tarayya ce ta ci kaso 62.6 na bashin da ake bin kasar, yayin da jihohi kuma suka ci sauran kashi 37.4 cikin 100 ɗin.
Wadannan alkaluman suna zuwa ne mako guda bayan Shugaban Nijeriya Bola Tinubu ya nemi sahhalewar Majalisar Dattijan Ƙasar don ya ciyo bashin dala biliyan biyu da miliyan 300 daga waje.
A wasikar da Shugaba Tinubu ya aike wa majalisar ya ce za a ciyo bashin ne don cike giɓin kasafin kudi.
Masana tattalin arziki irin su Muda Yusuf Shugaban Cibiyar Centre for the Promotion of Private Enterprises (CPPE), na cewa daga cikin dalilan da suke sa a ciyo bashin akwai faɗuwar darajar naira, wanda ke sa lissafin kasafin kuɗi ya kwance, wanda dole sai an nemo hanyar da za a cike giɓin, kamar dai yadda Jaridar Daily trust ta rawaito shi yana cewa.
To amma abin da yake ɗaure wa mutane kai shi ne, yadda gwamnati ke ciyo bashi a daidai lokacin da gwamnatin ke cewa tana samun rarar kuɗaɗe sakamakon janye tallafin man fetur, sannan aka ga kudaden da jihohi suke samu sun karu sosai.
Sai dai a ɓangaren gwamnatin tana cewa bashin fa da ake bin Nijeriya ba wai gwamnatin tarayya ce kaɗai ta ciyo shi ba, akwai bashin da jihohin kasar su ma suka karba, wanda gwamnatin ta tarayya ta yi musu garanto, sannan kuma ba sharholiya aka yi da kuɗin ba, kamar yadda Hadimin Shugaba Tinubu Abdulaziz Abdulaziz ya shaida wa TRT Afrika Hausa.
Malam Abdulaziz ya ce, akwai dalilai da dama da suke sa gwamnati ta ciyo bashin, daga ciki akwai cike giɓin kasafin kudi, saboda dama ana kasafin kuɗi ne bisa hasashen abin da ake fatan kashewa da abin da ake fatan samu, amma idan gwamnati ba ta samu kuɗin ba daga hanyoyinta na samun kuɗaɗe, to dole fa sai dai a ciyo bashi, idan kuwa ba haka ba to sai dai a haƙura da ayyukan da aka tsara za a yi.
Abdulaziz ya ƙara da cewa idan aka yi duban tsanaki kan ƙasashen da suke sa’annin Nijeriya ta fuskoki da yawa, ɗumbin bashin da yake kansu ya dame na Nijeriya ya shanye nesa ba kusa ba.
